Wpływ braku prawa do świadczenia chorobowego na wysokość wynagrodzenia

Pracownikom zdarza się czasami zachorować zanim zdążą nabyć prawo do świadczeń chorobowych z powodu znajdowania się w tzw. okresie wyczekiwania.

I jak wtedy postępować wyliczając pensję za przepracowaną część miesiąca?

Odpowiadając na to pytanie trzeba w pierwszej kolejności podkreślić, iż pracownikowi, który przez część miesiąca chorował i za ten okres nie nabył prawa do należności za chorobę, należy się wynagrodzenie za pracę wykonywaną w pozostałe dni tego miesiąca. W takiej sytuacji nie ma podstaw do stosowania:

  • § 11 rozporządzenia z 29 maja 1996 r., gdyż opisuje on sposób wyliczania płacy za przepracowaną część miesiąca, jeżeli pracownik za pozostałą część tego miesiąca otrzymał wynagrodzenie określone świadczenie chorobowe,
  • § 12 rozporządzenia z 29 maja 1996 r., gdyż przepis ten stosujemy wyłącznie w przypadku nieobecności w pracy z innych przyczyn niż choroba.

 

Powyższe znalazło potwierdzenie:

w stanowisku Biura Prasowego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2011 r., w którym czytamy, iż: „(…) stosownie do regulacji zawartej w art. 80 K.p., pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Zatem pracownikowi, który przez część miesiąca nie świadczył pracy z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą i za ten okres nie nabył prawa do wynagrodzenia chorobowego, przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonywaną w pozostałe dni miesiąca.

W takiej sytuacji wynagrodzenie pracownika wynagradzanego stawką godzinową oblicza się mnożąc stawkę godzinową przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika. Natomiast w przypadku pracownika wynagradzanego stawką miesięczną należy miesięczną stawkę wynagrodzenia podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu, a uzyskaną stawkę godzinową pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika (….)”;

– w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 19 lipca 2017 r., wyjaśniającym, iż: „(…) w takim przypadku ma zastosowanie reguła określona w art. 80 K.p., w myśl której pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowią. Tym samym pracownikowi, który przez część miesiąca nie świadczył pracy z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą i za ten okres nie nabył prawa do wynagrodzenia/zasiłku chorobowego, przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonywaną w pozostałe dni tego miesiąca.

W takiej sytuacji nie ma podstaw prawnych do stosowania przepisu § 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 927), który dotyczy obliczania wynagrodzenia, ustalonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, jeżeli pracownik za pozostałą część tego miesiąca otrzymał wynagrodzenie określone w art. 92 K.p. (tj. wynagrodzenie chorobowe) lub zasiłek chorobowy. Obliczając natomiast wynagrodzenie pracownika należy, zdaniem ministerstwa, kwotę miesięcznego wynagrodzenia pracownika określonego stawką miesięczną w stałej wysokości podzielić przez odpowiadającą wynagrodzeniu miesięcznemu liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu (tj. nominalny czas pracy) i ustalone w ten sposób wynagrodzenie za 1 godzinę pracy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika. (…)”.

 

Sposób kalkulowania wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca, w którym to miesiącu pracownik miał niepłatną absencję związaną z chorobą, lub kwarantanną, zależy od tego jakimi składnikami wynagradzany jest zatrudniony.

W odniesieniu do pracowników wynagradzanych akordowo lub prowizyjnie wynagrodzenie w opisanej sytuacji naliczyć powinniśmy stosownie do uzyskanych efektów pracy.

W przypadku pracownika opłacanego stawką godzinową, wystarczy pomnożyć taką stawkę przez liczbę przepracowanych godzin.

Natomiast dla pracownika na stałej pensji, w przedstawionych okolicznościach wynagradzanie za pracę należy ustalić poprzez podzielenie miesięcznej stawki płacy przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu (tj. nominalny czas pracy) i pomnożenie otrzymanego wyniku przez liczbę godzin pracy.

 

Przykład

Pracownik zatrudniony z dniem 2 listopada 2022 r. na cały etat, był niezdolny do pracy z powodu choroby w okresie od 14 do 18 listopada. Ze względu na znajdowanie się w okresie wyczekiwania na prawo do świadczeń chorobowych, nie nabył prawa do należności za czas niedyspozycji zdrowotnej.

 

Biorąc pod uwagę fakt, iż zgodnie z zawartą umową o pracę ma on prawo do stałego wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 3600 zł, a w listopadzie przepracował 120 godz. (160 godz. czasu nominalnego – 40 godz. nieobecności w pracy spowodowanej chorobą), obliczenie pensji za przepracowaną część miesiąca powinno wyglądać jak niżej:

  • 3600 zł : 160 godz. (wymiar czasu pracy z listopada 2022 r.) = 22,50 zł;
  • 22,50 zł x 120 godz. pracy = 2700 zł.

 

Gdyby założyć, że wspomniany pracownik, zyskał prawo do wynagrodzenia chorobowego tylko za część absencji, np. za dni od 17 do 18 listopada, wówczas pensja za przepracowaną część listopada powinno wynieść 2820 zł brutto, zgodnie z wyliczeniem:

 

– obniżenie wynagrodzenia za okres pobierania świadczeń chorobowych:

  • 3600 zł : 30 dni = 120 zł;
  • 120 zł x 2 dni choroby z okresu od 17 do 18 listopada uprawniającej do wynagrodzenia chorobowego = 240 zł;

 

– obniżenie wynagrodzenia za okres nieobecności bez prawa do świadczenia chorobowego:

  • 3600 zł : 160 godz. (wymiar czasu pracy z listopada 2022 r.) = 22,50 zł;
  • 22,50 zł x 136 godz. (160 godz. – 24 godz. nieobecności z okresu od 14 do 16 listopada bez prawa do świadczenia chorobowego) = 3060 zł;

 

– wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca:

  • 3060 zł – 240 zł potrącenia za dni pobierania wynagrodzenia chorobowego = 2820 zł.

Uwzględniając fakt, iż za 2 dni wynagrodzenia chorobowego wyniósł 165,68 zł brutto, a pracownik uprawniony jest do podstawowych kosztów uzyskania przychodu oraz kwoty zmniejszającej miesięczną zaliczkę podatkową (300 zł), rozliczenie listopadowej listy płac w rozstrzyganym przypadku powinno wyglądać jak niżej::

Wiersz / Poz. Składniki Działanie Kwota
1 Wynagrodzenie za pracę + inne składniki płacy pracowniczej brutto 2.820,00 zł
2 Wynagrodzenie chorobowe 165,68 zł
3 Podstawa wymiaru składek społecznych 2820 zł 2.820,00 zł
4 Składka na ubezpieczenie emerytalne 2820 zł × 9,76% 275,23 zł
5 Składki na ubezpieczenia rentowe 2820 zł × 1,5% 42,30 zł
6 Składka na ubezpieczenie chorobowe 2820 zł × 2,45% 69,09 zł
7 Suma składek na ubezpieczenie społeczne 275,23 zł + 42,3 zł + 69,09 zł 386,62 zł
% PIT Stawka procentowa podatku 12%
8 Koszty uzyskania przychodu 250,00 zł
9 Podstawa obliczenia zaliczki na podatek po zaokrągleniu do pełnych złotych 2820 zł + 165,68 zł – 386,62 zł (skł. społeczne finans. przez zatrudnionego) – 250 zł 2.349,00 zł
10 Kwota zmniejszająca miesięczną zaliczkę podatkową (na mocy złożonego PIT-2) 300 zł
11 Zaliczka na podatek przed pomniejszeniem o składkę zdrowotną (2349 zł × 12%) – 4300 zł 0,00 zł
12 Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne 2820 zł + 165,68 zł – 386,62 zł (suma składek społ. finans. przez zatrudnionego) 2.599,06 zł
13 Składka na ubezpieczenie zdrowotne naliczona w pełnej wysokości 2599,06 zł × 9% 233,92 zł
14 Składka zdrowotna do odliczenia od podatku 0,00 zł
15 Zaliczka na podatek do przekazania na rachunek US 0,00 zł
16 Kwota netto 2820 zł + 165,68 zł – 386,62 zł – 233,92 zł – 0 zł 2.365,14 zł

 

Powrót do spisu treści