Dwa dni płatnego zwolnienia od pracy na oddanie krwi i osocza w okresie epidemii

W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19 przysługuje m.in. płatne zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym. Za czas takiego zwolnienia należy się wynagrodzenie wyliczane na tych samych zasadach jak w przypadku „standardowego” oddawania krwi.

Powyższą zmianę wprowadziła ustawa z 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 159).

Przywołany akt prawny przywilejami związanymi z oddawaniem krwi i jej składników objął również osoby pozostające w stosunku służby. Mocą przewidzianej w nim nowelizacji przepisów, w aktualnym stanie prawnym obowiązującym od 26 stycznia 2021 r., na podstawie art. 9 i 9a ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi:

  • zasłużonemu honorowemu dawcy krwi i honorowemu dawcy krwi przysługuje:

1) zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi na zasadach określonych w odrębnych przepisach;
2) zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;
3) zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka organizacyjna publicznej służby krwi;
4) posiłek regeneracyjny;

  • w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:

1) honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługują uprawnienia, o których mowa wyżej, z tym że wymiar zwolnienia od pracy oraz zwolnienia od wykonywania czynności służbowych przysługuje w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym;
2) honorowemu dawcy krwi, który oddał co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługuje ulga w wysokości 33% na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:

a) kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,
b) kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne
– na podstawie biletów jednorazowych.

Honorowy dawca krwi, któremu przysługuje ulga na przejazd, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest obowiązany do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 2.

Dokumentem poświadczającym omawiane uprawnienia jest:

zaświadczenie wydane przez regionalne centrum, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA;
zaświadczenie potwierdzające co najmniej 3 donacje wydane przez regionalne centrum, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA, które zawiera:

1) datę wydania zaświadczenia;
2) imię i nazwisko dawcy krwi;
3) numer PESEL dawcy krwi;
4) informację o oddaniu 3 donacji krwi lub jej składników, w tym osocza po chorobie COVID-19.

Wynagrodzenie za zwolnienie od pracy na oddanie krwi i jej składników

W myśl § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy, przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy udzielonego w związku z oddawaniem krwi i jej składników (w tym osocza), należy stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadł płatny okres niewykonywania pracy.

Zatem, aby obliczyć wynagrodzenie, o którym mowa wyżej, należy:

  1. ustalić, jakie składniki płacy powinny wejść do podstawy wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy, uwzględniając w niej stałe i zmienne elementy pensji przysługujące pracownikowi w miesiącu, w którym korzystał on z ww. zwolnienia (pamiętając, że do podstawy wyliczeń nie wchodzą m.in. następujące składniki: wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie, premie uznaniowe gdy nie mają charakteru roszczeniowego, nagrody z zakładowego funduszu nagród, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne),
  2. obliczyć stawkę godzinową ze stałych elementów pensji, poprzez podzielenie ich kwoty przez nominalny czas pracy z miesiąca, w którym udzielono zwolnienia od pracy,
  3. skalkulować stawkę godzinową ze zmiennych składników płacy, poprzez podzielenie ich sumy wypłaconej w miesiącu, w którym udzielono zwolnienia od pracy, przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tym miesiącu przez podwładnego,
  4. zsumować stałą i zmienną stawkę godzinową,
  5. wyznaczyć kwotę wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy, poprzez pomnożenie wyliczonej stawki godzinowej przez liczbę godzin, w czasie których pracownik korzystał z ww. zwolnienia.

W praktyce pracodawcy często nie wyodrębniają wynagrodzenia za czas omawianego zwolnienia od pracy ze stałych elementów pensji. W takiej sytuacji w miesiącu korzystania z takiego zwolnienia pracownikowi wypłaca się stałą miesięczną pensję w pełnej wysokości (oczywiście o ile nie wystąpiły nieobecności skutkujące koniecznością pomniejszenia stałej pensji, np. urlop bezpłatny lub choroba).

Powrót do spisu treści

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *